Jakie dowody zgodności?

Barbara Kalisz-Matras 

Zgodnie z rozporządzeniem GPSR, producent ma obowiązek przeprowadzenia wewnętrznej oceny ryzyka. 
Jednym z aspektów tej oceny, są właściwości chemiczne produktu. 
Aby potwierdzić jego bezpieczeństwo pod tym względem, należy zgromadzić odpowiednie dowody zgodności, aby zredukować niepotrzebne koszty (wynikające z konieczności przeprowadzania badań laboratoryjnych). 

DOWODY ZGODNOŚCI 

Dowody zgodności dowodzą, że twój produkt spełnia odpowiednie regulację prawne.

Dowody zgodności mogą obejmować:

• Ważne certyfikaty np. OEKO-TEX, GOTS dla tkanin, FSC dla drewna, REACH dla tworzyw sztucznych. Niektóre certyfikaty można zweryfikować samodzielnie na stronach organizacji certyfikujących
• Raporty badań laboratoryjnych, wydawane przez niezależne jednostki
• Deklaracja Zgodności, dokument wystawiony przez producenta, potwierdzający zgodność z określonymi normami
• Deklaracje dostawców surowców, na temat specyfikacji użytych materiałów
• Zaświadczenie o składzie chemicznym
• Karty charakterystyki (SDS) – w przypadku substancji chemicznych, takich jak kleje, farby czy impregnaty.
• Oświadczenie producenta lub sprzedawcy. Jeśli produkt jest sprzedawany jako „bezpieczny dla dzieci” lub „ekologiczny”, sprzedawca powinien mieć podstawy do takiego oznaczenia.

ŹRÓDŁA DOWODÓW ZGODNOŚCI 

Pierwszym źródłem pozyskania tych informacji, jest producent surowców lub dostawca.

Wielu producentów udostępnia te dokumenty na swoich stronach internetowych lub na żądanie.

Zapytaj o posiadane certyfikaty, skład chemiczny materiałów, metody produkcji. Zapytaj, czy istnieje np. możliwość udostępnienia raportów badań laboratoryjnych lub deklaracji zgodności z REACH.

Jeśli dostawca odmawia udostępnienia danych dotyczących składu materiałów. Lepiej poszukaj alternatywnego dostawcy, który oferuje pełną dokumentację lub w ostateczności, zamów badania laboratoryjne, jeżeli dany materiał jest istotny, w produkcji twojego wyrobu. 

PRAWA KONSUMENTÓW 

Zgodnie z REACH konsumenci mają prawo wiedzieć, czy kupowane przez nich produkty zawierają szkodliwe substancje chemiczne. 
Aby pomóc konsumentom, REACH wprowadziło „prawo konsumenta do wiedzy” w artykule 33.
Firmy mają obowiązek udzielania odpowiedzi, dotyczących substancji szkodliwych, w ciągu 45 dni.
Są zobowiązani do informowania swoich klientów, gdy produkt zawiera substancję wymienioną na liście kandydackiej substancji wzbudzających szczególnie duże obawy (SVHC) w stężeniu przekraczającym 0,1 procenta masowego.

Po uzyskaniu potrzebnych dowodów, musimy przeprowadzać analizę dokumentacji oraz okresowe przeglądy, czy uzyskane informacje, nadal są aktualne. 
Najlepszym sposobem weryfikacji ważności numeru rejestracyjnego REACH/OEKO-TEX/GOTS jest wprowadzenie go w wyszukiwarkach stron internetowych tych certyfikatów. 

ROZPORZĄDZENIE REACH 

Rozporządzenie REACH (WE nr 1907/2006) zapewnia zgodności z procesami rejestracji, oceny i udzielania zezwoleń na substancje chemiczne w celu ochrony zdrowia i środowiska.

Producenci i importerzy są zobowiązani do gromadzenia informacji o właściwościach swoich substancji chemicznych i rejestrowania tych informacji w centralnej bazie danych w  Europejskiej Agencji Chemikaliów (ECHA).

Niektóre substancje są zabronione do stosowania w jakimkolwiek kontekście, inne są ograniczone do pewnych poziomów stężeń lub tygodniowych limitów migracji.

Jeśli zawartość substancji przekracza ustalony limit, produkt nie spełnia wymogów i nie może zostać wprowadzony do obrotu.

Lista substancji objętych ograniczeniami, znajduje się min. w załączniku XVII i liście kandydackiej SVHC, rozporządzenia REACH. 

Na przykład rozporządzenie REACH ogranicza stosowanie:
Kilka barwników azotowych stosowanych w szczególności do wyrobów tekstylnych.
Ołów w farbach i szkliwach ceramicznych.
Związki kadmu w różnych zastosowaniach.
Arsen i kreozot jako środki konserwujące drewno.
Środki zmniejszające palność, w tym TRIS, TEPA i PBB.
Związki cynoorganiczne i ftalany w PVC.

OCENA RYZYKA CHEMICZNEGO 

Ocena ryzyka chemicznego polega na analizie obecności substancji szkodliwych w surowcach i gotowych produktach, które wymienione są w rozporządzeniu REACH (lub w normie EN 71-3 dotyczącej bezpieczeństwa zabawek: Migracja pierwiastków i dodatku C załącznika II dyrektywy 2009/48/WE). 

Substancje chemiczne mogą powodować szkody dla zdrowia, od łagodnego podrażnienia skóry po raka, gdy wejdą w kontakt z ludzkim ciałem.
Powodują min. dolegliwości żołądkowo-jelitowe, niewydolności nerek i osłabienia kości, niedokrwistości i nadciśnienia tętniczego, zaburza funkcje rozrodcze, prowadzą do uszkodzeń mózgu, depresji, lęków, utraty koordynacji, drętwienia i mrowienia kończyn, zaburzeń pamięci.

Substancje chemiczne mogą wejść w kontakt z ludzkim ciałem lub przedostać się do niego poprzez min. wdychanie, kontakt ze skórą, spożycie. 

Podstawowe kroki oceny ryzyka związanego z chemikaliami to:

• Ocena zagrożeń - identyfikacja rodzaju niekorzystny skutków, jakie substancję mogą wyrządzić organizmowi ludzkiemu.
• Ocena narażenia - warunki, w których substancja ma wpływ, czas kontaktu z substancją. 
• Charakterystyka ryzyka - połączenie zagrożeń i narażenia.

DOKUMENTACJA OCENY RYZYKA 

Przykład:
Tworzysz dekoracje świąteczne, dominujacym składnikiem jest styropian.

WARTO zrobić research (wykorzystaj ChatAI lub Google), na temat:

- składu tego surowca, jakie substancję zawiera. 
- wpływu tych substancji na zdrowie człowieka. 
- wyszukaj w internecie kartę charakterystyki dla tej substancji, zgodnie z rozporządzeniem REACH.
- wyszukaj przepisy prawne dotyczące styropianu, jeżeli takie istnieją. 

Styropian (polistyren ekspandowany – EPS) może zawierać różne substancje chemiczne, które mogą stanowić zagrożenie zdrowotne. 
Podstawowym składnikiem styropianu jest polistyren (2%), jest to polimer otrzymywany w procesie polimeryzacji styrenu, który powstaje po przetworzeniu ropy naftowej. 
Styren numer CAS 100-42-5,
jest to substancja szkodliwa, drażniąca, min. działa depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy.

Styropian używany min. do tworzenia deklaracji, ozdób.

Potencjalne ryzyko

Zatrucie substancjami chemicznymi zawartymi w styropianie

Opis ryzyka
Wdychanie oparów styrenu – może powodować bóle głowy, zawroty, podrażnienie układu oddechowego.
Kontakt ze skórą i błonami śluzowymi – możliwość podrażnień.
Rozpadający się styropian może wprowadzać mikroplastiki do ekosystemu.

Środki zaradcze
Np. Zastosowanie styropianu zgodnego z normami (np. PN-EN13163/2009)

Dowody zgodności, potwierdzające limity lub brak substancji szkodliwych:
Certyfikaty zgodności REACH 
Karta charakterystyki 
Deklaracja producenta o braku szkodliwych dodatków 

Instrukcje użytkowania i ostrzeżenia:
Np. porady dotyczące przechowania, użycia kleju.
Trzymać z dala od dzieci.
Trzymać z dala od ognia...

ETYKIETOWANIE

Do produktu dołącz informacje zawierającą:
Nazwę firmy i dane kontaktowe 
Nazwę produktu i numer identyfikacyjny 
Skład/materiały użyte do produkcji 
Instrukcje użytkowania 
Ostrzeżenia 

Źródła:

Komentarze

Popularne posty z tego bloga

CE za 0 zł – Checklista dla twórców miękkich zabawek

Od czego rozpocząć proces samodzielnego nadania znaku CE zabawkom? Etap 1

Jak naprawdę wygląda doradztwo w zakresie bezpieczeństwa zabawek i co musi wiedzieć mały producent?